Agar hay Gelrite: nên chọn chất tạo gel nào?
Hỏi: Phòng lab đang dùng agar, nghe nói Gelrite cho môi trường trong hơn. Có nên chuyển sang Gelrite không?
Trả lời ngắn
Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối. Agar là lựa chọn phổ biến, dễ dùng cho hầu hết quy trình. Gelrite cho gel trong suốt, dùng lượng ít, phù hợp khi cần quan sát rõ rễ và phát hiện nhiễm sớm. Nên thử trên số mẫu nhỏ trước khi chuyển toàn bộ.
So sánh nhanh
| Tiêu chí | Agar | Gelrite (gellan gum) |
|---|---|---|
| Nguồn gốc | Polysaccharide chiết từ tảo đỏ | Polysaccharide do vi khuẩn sản xuất bằng lên men |
| Lượng dùng tham khảo | 6–8 g/L | 2–3 g/L |
| Độ trong của gel | Hơi đục | Trong suốt |
| Điều kiện đông | Tự đông khi nguội | Cần ion Ca²⁺, Mg²⁺ (môi trường MS đã có đủ) |
| Ưu điểm | Quen dùng, ít phụ thuộc thành phần môi trường | Dễ quan sát rễ, phát hiện nhiễm khuẩn sớm |
| Lưu ý | Độ tinh khiết khác nhau giữa các loại agar | Một số loài dễ bị thủy tinh thể hơn trên Gelrite |
Khi nào nên dùng Gelrite?
- Cần quan sát rễ hoặc theo dõi nhiễm khuẩn trong thạch.
- Môi trường có đủ khoáng hóa trị hai như MS đầy đủ.
- Đã thử nghiệm và thấy cây sinh trưởng bình thường, không bị thủy tinh thể.
Với môi trường nghèo khoáng (ví dụ pha loãng nhiều), Gelrite có thể đông kém. Khi đó agar thường là lựa chọn an toàn hơn.
Mẹo pha để gel đều, không vón
- Gelrite: rắc từ từ vào nước đang khuấy mạnh trước khi đun, tránh đổ một lần vì bột dễ vón cục.
- Agar: đun sôi và khuấy đến khi dung dịch trong hẳn rồi mới chia bình.
- Chỉnh pH trước khi cho chất tạo gel; pH quá thấp làm gel yếu.
Xem thêm hướng dẫn dùng agar trong nuôi cấy mô. Ngoài agar và Gelrite, carrageenan cũng là chất tạo gel có nguồn gốc từ tảo đỏ, dùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Hóa chất nhắc đến trong bài
Xem theo nhóm: Agar, gelrite, than hoạt tính và phụ gia nuôi cấy mô · Môi trường MS pha sẵn và nguồn carbon
Câu hỏi thường gặp
Thay agar bằng Gelrite thì dùng bao nhiêu?
Mức tham khảo là 2–3 g/L Gelrite thay cho 6–8 g/L agar. Nên thử trên vài bình trước để chọn độ cứng phù hợp.
Vì sao Gelrite không đông?
Thường do môi trường thiếu ion Ca²⁺, Mg²⁺ (môi trường pha loãng), bột vón cục chưa tan hết hoặc pH quá thấp.
Cây bị thủy tinh thể có liên quan đến chất tạo gel không?
Có thể. Một số loài dễ bị thủy tinh thể hơn trên môi trường Gelrite hoặc môi trường quá mềm. Tăng độ cứng gel hoặc quay lại agar là một trong các cách khắc phục.
Gelrite và Phytagel có giống nhau không?
Cả hai đều là gellan gum, mang tên thương mại của các nhà sản xuất khác nhau. Lượng dùng và cách pha tương tự; nên kiểm tra hướng dẫn trên nhãn của sản phẩm đang dùng.
Gelrite có hấp khử trùng cùng môi trường được không?
Được. Gelrite được cho vào môi trường trước khi hấp giống agar; môi trường đông lại khi nguội nhờ có ion Ca²⁺, Mg²⁺.
Tài liệu tham khảo
- Kang K.S., Veeder G.T., Mirrasoul P.J., Kaneko T., Cottrell I.W. (1982). Agar-like polysaccharide produced by a Pseudomonas species: production and basic properties. Applied and Environmental Microbiology, 43(5): 1086–1091. doi:10.1128/aem.43.5.1086-1091.1982
- George E.F., Hall M.A., De Klerk G.-J. (chủ biên) (2008). Plant Propagation by Tissue Culture, 3rd ed., Vol. 1: The Background. Springer, Dordrecht. doi:10.1007/978-1-4020-5005-3
Về tác giả
Chịu trách nhiệm chuyên môn: CEO Nguyễn Huỳnh Điệp Phương, Cử nhân Hóa học, 15 năm kinh nghiệm làm việc với hóa chất.
Bài viết liên quan
Hỏi đápHấp khử trùng môi trường nuôi cấy ở 121 °C trong bao lâu là đủ?
Hấp khử trùng môi trường nuôi cấy ở 121 °C bao lâu là đủ: thời gian theo thể tích bình, hấp quá lâu gây hại gì và cách kiểm tra nồi hấp đạt hiệu quả.
Hỏi đápVì sao phải chỉnh pH môi trường nuôi cấy mô về 5,7–5,8?
Vì sao pH môi trường nuôi cấy mô cần chỉnh về 5,7–5,8: ảnh hưởng đến hấp thu dinh dưỡng và độ đông của thạch, chỉnh bằng gì và chỉnh lúc nào cho đúng.
Xử lý sự cốCây bị thủy tinh thể trong nuôi cấy mô: nguyên nhân và cách khắc phục
Thủy tinh thể trong nuôi cấy mô (hyperhydricity): chồi mọng nước, trong, giòn, khó ra rễ. Nguyên nhân và 5 cách khắc phục trong phòng nuôi cấy mô.