Logo Hóa SinhHÓA SINHHóa chất nuôi cấy mô Hotline09 29 81 78 78 Nhận báo giá
Hỏi đáp

Vì sao phải chỉnh pH môi trường nuôi cấy mô về 5,7–5,8?

Hỏi: Công thức nào cũng ghi chỉnh pH môi trường nuôi cấy mô về 5,7–5,8 trước khi hấp. Nếu không chỉnh, hoặc chỉnh lệch một chút thì sao?

Đội ngũ kỹ thuật Hóa Sinh · 3 phút đọc

Máy đo pH để bàn có điện cực nhúng trong cốc thủy tinh đặt trên máy khuấy từ
Ảnh minh họa: đo và chỉnh pH dung dịch môi trường trên máy khuấy từ trước khi cho agar và hấp.

Trả lời ngắn

pH quyết định hai điều: cây có hấp thu được dinh dưỡng trong môi trường hay không, và thạch có đông tốt hay không. Khoảng 5,7–5,8 là mức được dùng phổ biến cho môi trường MS vì cân bằng được cả hai yếu tố này.

5,7–5,8mức pH phổ biến cho MS
0,1–1 NKOH, NaOH hoặc HCl dùng để chỉnh
pH 4 và 7dung dịch chuẩn hiệu chuẩn máy

pH ảnh hưởng thế nào?

Thang pH từ 4 đến 7, vùng 5,7–5,8 được đánh dấu là mức phổ biến cho môi trường MS
Vùng 5,7–5,8 trên thang pH. Lệch về phía thấp, agar khó đông; lệch về phía cao, khoáng dễ kết tủa. pH thường giảm sau khi hấp.
  • Hấp thu dinh dưỡng: độ hòa tan của nhiều khoáng chất, nhất là sắt, phosphat và các vi lượng, thay đổi theo pH. pH lệch nhiều khiến một số chất kết tủa, cây không hấp thu được dù đã cho đủ.
  • Độ đông của thạch: khi pH quá thấp, agar khó đông và môi trường dễ bị lỏng sau khi hấp. pH cao thì thạch cứng hơn nhưng dễ xuất hiện kết tủa.
  • pH thay đổi sau khi hấp: pH của môi trường thường giảm sau khi hấp và tiếp tục thay đổi trong quá trình nuôi do cây hấp thu ion. Vì vậy mới cần chỉnh chính xác trước khi hấp.

Chỉnh pH đúng cách

Năm bước chỉnh pH môi trường nuôi cấy mô: hiệu chuẩn máy, hòa tan, nhỏ từng giọt, định mức, thêm agar rồi hấp
Năm bước chỉnh pH trước khi hấp. Gần tới 5,7 thì chuyển sang dung dịch loãng hơn để không bị vượt.
  1. Hiệu chuẩn máy đo pH bằng dung dịch chuẩn (thường pH 4 và pH 7) trước buổi pha.
  2. Hòa tan đủ các thành phần (khoáng, vitamin, đường, chất điều hòa sinh trưởng) và định mức gần đủ thể tích.
  3. Vừa khuấy vừa nhỏ từng giọt KOH hoặc NaOH loãng (0,1–1 N) để tăng pH, HCl loãng để giảm pH.
  4. Đợi số đọc ổn định rồi mới nhỏ tiếp; khi gần đến 5,7 thì dùng dung dịch loãng hơn để không bị vượt.
  5. Định mức đủ thể tích, thêm agar, đun tan rồi chia bình và hấp.
Không chỉnh pH sau khi đã cho agar và đun: dung dịch nóng làm số đọc sai, và agar có thể bám vào đầu điện cực.

Có phải cây nào cũng dùng pH 5,7–5,8?

Không hẳn. Đây là mức phổ biến cho môi trường MS và nhiều cây trồng. Một số quy trình cho cây ưa acid hoặc dùng môi trường khác có thể ghi pH thấp hơn. Hãy làm theo pH ghi trong quy trình bạn đang áp dụng. Khi cần pH ổn định hơn trong suốt quá trình nuôi, có thể dùng chất đệm MES theo công thức.

Hóa chất nhắc đến trong bài

KOHPotassium hydroxideChỉnh pHDung dịch 0,1–1 NC₆H₁₃NO₄SMESĐệm ổn định pH0,5–1 g/L(C₁₂H₁₈O₉)ₙAgarGiá thể gel6–8 g/LMSMôi trường MS (Murashige & Skoog)Môi trường nền pha sẵn4,4 g/L (có vitamin) · 4,3 g/L (muối khoáng)

Xem theo nhóm: Hóa chất khử trùng, chỉnh pH và hóa chất chung · Agar, gelrite, than hoạt tính và phụ gia nuôi cấy mô · Môi trường MS pha sẵn và nguồn carbon

Câu hỏi thường gặp

Chỉnh pH trước hay sau khi cho agar?

Trước khi cho agar. Chỉnh pH khi dung dịch còn nguội, sau khi đã hòa tan các thành phần khác, rồi mới thêm agar, đun tan và hấp.

Nên dùng KOH hay NaOH để chỉnh pH?

Cả hai đều được dùng phổ biến ở nồng độ loãng 0,1–1 N. KOH bổ sung thêm một lượng nhỏ kali, NaOH bổ sung natri; chọn loại theo quy trình của phòng lab.

Môi trường bị lỏng sau khi hấp có phải do pH?

Có thể. pH quá thấp là một nguyên nhân phổ biến khiến agar không đông. Các nguyên nhân khác là thiếu agar, agar chưa tan hết hoặc hấp quá lâu.

pH môi trường thay đổi thế nào sau khi hấp?

pH thường giảm sau khi hấp và tiếp tục thay đổi trong quá trình nuôi do cây hấp thu ion. Vì vậy cần chỉnh chính xác trước khi hấp.

Bao lâu cần hiệu chuẩn máy đo pH một lần?

Nên hiệu chuẩn trước mỗi buổi pha môi trường bằng dung dịch chuẩn (thường pH 4 và pH 7) và bảo quản điện cực theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Tài liệu tham khảo

  1. Owen H.R., Wengerd D., Miller A.R. (1991). Culture medium pH is influenced by basal medium, carbohydrate source, gelling agent, activated charcoal, and medium storage method. Plant Cell Reports, 10(11). doi:10.1007/BF00232516
  2. Murashige T., Skoog F. (1962). A revised medium for rapid growth and bio assays with tobacco tissue cultures. Physiologia Plantarum, 15(3): 473–497. doi:10.1111/j.1399-3054.1962.tb08052.x
  3. George E.F., Hall M.A., De Klerk G.-J. (chủ biên) (2008). Plant Propagation by Tissue Culture, 3rd ed., Vol. 1: The Background. Springer, Dordrecht. doi:10.1007/978-1-4020-5005-3

Về tác giả

Chân dung bà Nguyễn Huỳnh Điệp Phương
Đội ngũ kỹ thuật Hóa Sinh

Chịu trách nhiệm chuyên môn: , Cử nhân Hóa học, 15 năm kinh nghiệm làm việc với hóa chất.

Gọi 09 29 81 78 78Xem hồ sơLưu danh bạ

Bài viết liên quan

Nồi hấp tiệt trùng mở nắp, bên trong giỏ inox chứa các chai môi trường, bên cạnh là chai môi trường đã hấpHỏi đáp

Hấp khử trùng môi trường nuôi cấy ở 121 °C trong bao lâu là đủ?

Hấp khử trùng môi trường nuôi cấy ở 121 °C bao lâu là đủ: thời gian theo thể tích bình, hấp quá lâu gây hại gì và cách kiểm tra nồi hấp đạt hiệu quả.

· 3 phút đọcHai bình nuôi cấy cạnh nhau, bình trái chứa thạch hơi đục, bình phải chứa gel trong suốt thấy rõ rễ trắngHỏi đáp

Agar hay Gelrite: nên chọn chất tạo gel nào?

So sánh agar và Gelrite (gellan gum) trong nuôi cấy mô: nguồn gốc, lượng dùng, độ trong, điều kiện đông và ưu nhược điểm để chọn đúng chất tạo gel.

· 3 phút đọcCác bình thủy tinh chứa cây lan con trên kệ phòng nuôi cấy, phía sau là chậu lan hồ điệp hoa hồng tímTheo cây trồng

Nuôi cấy mô lan: danh sách hóa chất cần chuẩn bị

Nuôi cấy mô lan (hồ điệp, Dendrobium…): danh sách hóa chất cho từng giai đoạn khử trùng mẫu, gieo hạt, nhân protocorm, ra rễ và lưu ý chọn công thức.

· 3 phút đọc
Tư vấn miễn phí

Cần công thức môi trường cho giống cây của bạn?

Gửi yêu cầu báo giá hoặc nhắn trực tiếp cho đội ngũ kỹ thuật Hóa Sinh.

Yêu cầu báo giáChat Zalo OA