Môi trường LB (Luria-Bertani): thành phần và cách pha 1 lít
LB là môi trường nuôi vi khuẩn được dùng nhiều nhất trong sinh học phân tử. Trong lĩnh vực thực vật, LB còn dùng để nuôi Agrobacterium khi chuyển gen, và để kiểm tra vi khuẩn nhiễm trong phòng nuôi cấy mô.
Môi trường LB là gì?
Môi trường LB (Luria-Bertani, còn gọi là lysogeny broth) là môi trường giàu dinh dưỡng gồm tryptone, cao nấm men và NaCl, dùng để nuôi E. coli và nhiều vi khuẩn khác. LB lỏng (LB broth) dùng nuôi lắc vi khuẩn; LB thạch (LB agar) có thêm agar để nuôi trên đĩa và phân lập khuẩn lạc.
Thành phần LB
| Thành phần | LB Miller | LB Lennox | Vai trò |
|---|---|---|---|
| Tryptone | 10 g | 10 g | Nguồn đạm, axit amin, peptide |
| Cao nấm men | 5 g | 5 g | Vitamin nhóm B, nguyên tố vi lượng |
| NaCl | 10 g | 5 g | Cân bằng áp suất thẩm thấu |
| Agar (LB thạch) | 15 g | 15 g | Làm đông môi trường |
LB Miller nhiều muối hơn, phổ biến cho nuôi cấy thông thường. LB Lennox ít muối hơn, được dùng khi cần môi trường nhẹ muối, ví dụ với một số kháng sinh nhạy với nồng độ muối.
Cách pha 1 lít LB
- Cân tryptone, cao nấm men và NaCl theo công thức, cho vào khoảng 900 mL nước cất.
- Khuấy đến khi tan hết; chỉnh pH về khoảng 7,0 bằng NaOH loãng nếu cần.
- Định mức đủ 1 lít. Nếu làm LB thạch, thêm 15 g agar.
- Hấp khử trùng 121 °C trong 15–20 phút (bình lớn cần lâu hơn).
- Để nguội khoảng 50 °C, thêm kháng sinh (nếu có) rồi chia ống hoặc đổ đĩa trong tủ cấy.
LB dùng làm gì trong phòng nuôi cấy mô?
- Nuôi Agrobacterium khi chuyển gen vào thực vật; Agrobacterium thường được nuôi ở khoảng 28 °C.
- Kiểm tra vi khuẩn nhiễm: cấy dịch rửa hoặc mẫu nghi nhiễm lên LB thạch để xác định có vi khuẩn hay không.
- Nuôi E. coli phục vụ nhân dòng, tách plasmid trong các phòng thí nghiệm sinh học phân tử.
Để nuôi nấm men và nấm mốc, hãy dùng môi trường PDA thay cho LB.
Bảo quản
- Bột thành phần: đậy kín, nơi khô ráo; cao nấm men và tryptone rất hút ẩm.
- LB lỏng đã hấp: để nơi sạch, mát; kiểm tra độ trong trước khi dùng.
- Đĩa LB thạch: bảo quản 2–8 °C, lật úp, cho vào túi kín; đĩa có kháng sinh nên dùng sớm.
Hóa chất nhắc đến trong bài
Xem theo nhóm: Môi trường vi sinh, dịch chiết: PDA, peptone · Hóa chất khử trùng, chỉnh pH và hóa chất chung · Agar, gelrite, than hoạt tính và phụ gia nuôi cấy mô
Câu hỏi thường gặp
LB Miller và LB Lennox khác nhau thế nào?
Chỉ khác lượng NaCl: Miller 10 g/L, Lennox 5 g/L. Tryptone và cao nấm men giống nhau.
LB có dùng nuôi nấm được không?
Không phù hợp. LB thiết kế cho vi khuẩn; với nấm men và nấm mốc nên dùng PDA hoặc môi trường chuyên cho nấm.
Có thể thay tryptone bằng peptone không?
Một số công thức dùng peptone, nhưng môi trường khi đó không còn đúng là LB chuẩn. Nên dùng tryptone khi cần kết quả lặp lại theo tài liệu.
LB broth và LB agar khác nhau thế nào?
Cùng thành phần dinh dưỡng; LB agar có thêm khoảng 15 g agar mỗi lít để làm thạch, còn LB broth là dạng lỏng dùng nuôi lắc.
Vì sao môi trường LB chỉnh pH khoảng 7?
Các vi khuẩn thường nuôi trên LB như E. coli sinh trưởng tốt ở pH gần trung tính, nên LB thường được chỉnh về khoảng 7,0 trước khi hấp.
Tài liệu tham khảo
- Bertani G. (1951). Studies on lysogenesis. I. The mode of phage liberation by lysogenic Escherichia coli. Journal of Bacteriology, 62(3): 293–300. doi:10.1128/jb.62.3.293-300.1951
Về tác giả
Chịu trách nhiệm chuyên môn: CEO Nguyễn Huỳnh Điệp Phương, Cử nhân Hóa học, 15 năm kinh nghiệm làm việc với hóa chất.
Bài viết liên quan
Vi sinh & nấmMôi trường PDA: thành phần, cách pha và bảo quản
Môi trường PDA (Potato Dextrose Agar) là gì, thành phần, cách pha 1 lít từ bột pha sẵn hoặc khoai tây tươi và cách bảo quản để nuôi nấm men, nấm mốc.
Theo cây trồngNuôi cấy mô lan: danh sách hóa chất cần chuẩn bị
Nuôi cấy mô lan (hồ điệp, Dendrobium…): danh sách hóa chất cho từng giai đoạn khử trùng mẫu, gieo hạt, nhân protocorm, ra rễ và lưu ý chọn công thức.
Hỏi đápHấp khử trùng môi trường nuôi cấy ở 121 °C trong bao lâu là đủ?
Hấp khử trùng môi trường nuôi cấy ở 121 °C bao lâu là đủ: thời gian theo thể tích bình, hấp quá lâu gây hại gì và cách kiểm tra nồi hấp đạt hiệu quả.